۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ – پژوهشگران در یک مطالعه کوهورت گذشته‌نگر بر روی بیماران مبتلا به کولیت اولسراتیو (UC) دریافتند که درمان با لیراگلوتاید یا سماگلوتاید با نرخ‌های بالاترِ خاموشی بیماری (Remission) در هفته دوازدهم، در مقایسه با عدم استفاده از آگونیست‌های گیرنده GLP-1مرتبط است. در این مطالعه، کاهش وزن به طور مستقل با خاموشی بیماری مرتبط نبود، که این امر نشان می‌دهد مزایای بالقوه این داروها ممکن است فراتر از کاهش وزن باشد. این مطالعه توسط بودور و همکاران در مجله Inflammatory Bowel Diseases منتشر شده است.

به منظور ارزیابی تأثیر بالینی آگونیست‌های گیرنده  GLP-1 (GLP-1 RAs)در درمان التهاب، دانشمندان بررسی پرونده‌های الکترونیک پزشکی را در یک شبکه سلامت دانشگاهی سطح سوم، از سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ انجام دادند. این مطالعه شامل بزرگسالان مبتلا به کولیت اولسراتیو بود که لیراگلوتاید یا سماگلوتاید را با اهداف متابولیک دریافت کرده و حداقل ۱۲ هفته به این درمان ادامه داده بودند. دانشمندان یک گروه کنترل با تطبیق ۱:۱ شامل ۱۵۰ بیمار مبتلا به UCرا وارد مطالعه کردند که هیچ سابقه‌ای از مواجهه با آگونیست‌های GLP-1نداشتند و ویژگی‌های پایه آن‌ها با بیماران گروه درمان مطابقت داشت.

شاخص اصلی پیامد، بهبود بالینی پس از ۱۲ هفته بود که بر اساس امتیاز جزئی مایو (Partial Mayo Score) کمتر از ۲ و بدون خونریزی رکتال تعریف شد. فعالیت بالینی بیماری در هفته‌های ۴، ۸ و ۱۲ مورد ارزیابی قرار گرفت و از تحلیل رگرسیون لجستیک چندمتغیره برای تنظیم نسبت شانس (OR) در دستیابی به بهبود بالینی (با در نظر گرفتن همزمان مصرف تعدیل‌کننده‌های سیستم ایمنی و شدت پایه بیماری) استفاده شد.

یافته‌های کلیدی:

·  بیماران دریافت‌کننده آگونیست‌های  GLP-1در مقایسه با کنترل‌های تطبیق‌یافته، به‌طور معنی‌داری نرخ بهبود علامتی بالاتری داشتند: در هفته چهارم (۳۴.۷٪ در مقابل ۱۵.۳٪؛ P =.۰٠۱)، هفته هشتم (۵۴.۷٪ در مقابل ۱۸.۰٪؛ P< .۰۰۱) و هفته دوازدهم (۶۶.۷٪ در مقابل ۲۵.۳٪؛ P< .۰۰۱).

·  میانگین امتیاز جزئی مایو در گروه آگونیست‌های GLP-1 از ۵.۸ در شروع مطالعه به ۲.۱ در هفته دوازدهم کاهش یافت، در حالی که در گروه کنترل این کاهش ناچیز و از ۵.۸ به ۴.۶ بود (P< .۰۱).

·  پس از تعدیل متغیرهای مخدوش‌کننده بالقوه، درمان با آگونیست‌های  GLP-1همچنان به‌طور مستقل با خاموشی بیماری در هفته دوازدهم مرتبط بود (نسبت شانس تعدیل‌شده ۵.۹۰؛ فاصله اطمینان ۹۵درصد: ۳.۵۲ تا ۹.۸۶؛ P< .۰۰۱).

·  سماگلوتاید کارایی برتری نسبت به لیراگلوتاید نشان داد و نرخ بهبود علامتی بالاتری را در هفته دوازدهم به دست آورد (۷۲.۵٪ در مقابل ۶۰.۰٪؛ نسبت شانس ۱.۷۷؛ P =۰۴.).

·  در زیرگروهی از بیماران که تحت ارزیابی اندوسکوپیک قرار گرفتند، گروه آگونیست‌های  GLP-1نرخ بالاتری از بهبود اندوسکوپیک (۵۸٪ در مقابل ۳۸٪) و بهبود کلی مخاط (۶۹٪ در مقابل ۴۷ درصد) را نسبت به کنترل‌ها نشان دادند.

بنابراین، آگونیست‌های گیرنده  GLP-1قادر به ایجاد کاهش چشمگیر فعالیت بیماری کولیت اولسراتیو در بیماران هستند و به‌طور معنی‌داری نرخ خاموشی بالاتری نسبت به درمان‌های متداول ایجاد می‌کنند. بدیهی است که احتمال دستیابی به خاموشی بیماری یا ریمیسیون با استفاده از آگونیست‌های  GLP-1تقریباً ۶ برابر بیشتر است و در این میان، سماگلوتاید برتری خود را نسبت به لیراگلوتاید اثبات کرد؛ این امر نشان‌دهنده پتانسیل اثرات تعدیل‌کننده ایمنی و متابولیک این داروها است.

منبع:

https://medicaldialogues.in/gastroenterology/news/glp-1-receptor-agonists-linked-to-higher-remission-in-ulcerative-colitis-study-181113